Άγρια πτηνά και καύσωνας

Disclaimer: Κάποια από τα άγρια πτηνά που συναντώνται συχνά σε αστικό περιβάλλον είναι τα σπουργίτια, τα χελιδόνια, οι φλώροι, οι κοκκινολαίμηδες, οι κότσυφες, οι σπίνοι, οι κουκουβάγιες, οι μπούφοι, οι χουχουριστές, οι κίσσες, οι τσαλαπετεινοί, οι κουρούνες, οι μυγοχάφτες, τα κιρκινέζια.

Πώς λειτουργούν τα πτηνά κάτω από πολύ υψηλές θερμοκρασίες

1. Κρύβονται στη σκιά
2. Αναπνέουν έντονα με το στόμα τους ανοιχτό
3. Φτερουγίζουν για να αποβάλλουν τη θερμότητα από τον λαιμό τους
4. Κάνουν κουτσουλιές πάνω στα πόδια τους (φαινόμενο urohydrosis)
5. Μπανιαρίζονται
6. Κοιμούνται
7. Είναι πιο ενεργά τις ώρες που η θερμοκρασία πέφτει

Πώς τα βοηθάμε γενικά

1. Βάζουμε πιατάκια ή ρηχά μπολ με νερό, σε σκιερά σημεία και σε ασφαλές μέρος από θηρευτές, π.χ. γάτες και σκυλιά. Τα πουλιά όχι μόνο πίνουν το φρέσκο νερό (Προσοχή! Όχι παγωμένο!), αλλά κάνουν και μπάνιο που τα βοηθά να κατεβάζουν τη θερμοκρασία του σώματός τους.
2. Ανανεώνουμε το νερό συνεχώς, δεν το αφήνουμε να λιμνάσει διότι αναπτύσσονται βλαβεροί οργανισμοί που μεταδίδουν μολυσματικές ασθένειες στα πτηνά.
3. Δημιουργούμε "γωνιές" και "φωλιές" σκιάς. Σε μπαλκόνια, αυλές, ταράτσες και σημεία μη προσβάσιμα από θηρευτές, μπορούμε να έχουμε ψηλά ή και πυκνά αυτοφυή ή αυτόχθονα φυτά σε χώμα ή σε γλάστρες, μέσα στα οποία μπορούν να κρύβονται τα πτηνά για να ξεκουράζονται.
4. Προσφέρουμε φαγητό σε ταϊστρες, με ειδική τροφή για τα διαφορετικά είδη πτηνών: έντομα, σπόρους για άγρια πτηνά ή ανάλατους ωμούς ξηρούς καρπούς και τα κατάλληλα φρούτα χωρίς κουκούτσια. Χρειάζεται προσοχή στη συχνή καθημερινή καθαριότητα της ταϊστρας, ειδικά τους θερινούς μήνες (βλ. νούμερο 2 παραπάνω: βλαβεροί οργανισμοί και μεταδοτικές ασθένειες.)
5. Μιλάμε με φίλους, γείτονες, μέλη από κοινότητες στις οποίες συμμετέχουμε, ώστε σταδιακά να στραφεί περισσότερη προσοχή στο πώς μπορούμε να συμβάλλουμε στην υποστήριξη της ευζωίας, όχι μόνο των πτηνών, αλλά γενικότερα της άγριας ζωής.

⚠️Προσοχή τα δοχεία νερού τα τοποθετούμαι σε ασφαλή μέρη, απρόσιτα από γάτες ή άλλους κινδύνους για τα πουλιά.⚠️

Σημάδια υπερθέρμανσης πτηνών:

Το πτηνό έχει κάτσει στο έδαφος στον πρώτο ίσκιο που βρήκε με τις φτερούγες να χάσκουν, σε απόσταση δηλαδή από τον κορμό του. Αυτό αποτελεί ένδειξη υπερθέρμανσης και την στάση αυτήν την παίρνουν στην προσπάθειά τους να ρίξουν την θερμοκρασία του σώματος.

Η φυσιολογική θερμοκρασία των πουλιών κυμαίνεται μεταξύ 38 με 40 βαθμών Κελσίου. Οπότε η παραμικρή άνοδος της θερμοκρασίας περιβάλλοντος αυτή την στιγμή έχει μεγάλη επίδραση στο σώμα τους.

Τι κάνουμε όταν υπάρχουν σημάδια υπερθέρμανσης:

Εάν δεν κινείται και δεν προσπαθεί να φύγει, τότε αντιμετωπίζει ήδη θερμικό στρες.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να βάλουμε τα πόδια του σε δροσερό όχι όμως παγωμένο νερό.

Από φυσιολογικής άποψης σε περίπτωση που έχει αυξηθεί η θερμοκρασία του σώματος, τα αγγεία του αίματος έχουν διασταλεί. Η απότομη ψύξη του μέλους ή όλου του σώματος θα προκαλέσει απότομη συστολή των αγγείων και αύξηση της πίεσης του αίματος μέσα σε αυτά, με την καρδιακή ανακοπή να είναι συχνό επακόλουθο σε τόσο μικρά σε μέγεθος ζώα.

Μεταφέρουμε σε σκιά. Δροσίζουμε τα πόδια στα οποία καταλήγουν πολλά αιμοφόρα αγγεία και απολήξεις νεύρων. Αυτό θα βοηθήσει το σώμα να ρίξει σταδιακά την θερμοκρασία του.

Τοποθετούμε σε ΚΛΕΙΣΤΟ χαρτοκιβώτιο, αφού ανοίξουμε μικρές τρύπες.

Αφήνουμε το πουλί μόνο του μέσα στο κουτί να ηρεμήσει, σε δροσερό/σκιερό σημείο.

Αν συναντήσουμε κάποιο πτηνό με σημάδια υπερθέρμανσης ή νεοσσό που έχει πέσει από τη φωλιά λόγω του παρατεταμένου καύσωνα, επικοινωνούμε με το κοντινότερο κέντρο περίθαλψης άγριων ζώων για οδηγίες.

Τι ΔΕΝ κάνουμε:

Δεν ταΐζουμε ούτε δίνουμε νερό στο στόμα και ειδικά στα ρουθουνάκια (όπως εγκληματικά προτείνουν κάποιοι). Πιέζοντας ένα πουλί που βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση να δεχθεί φαγητό ή νερό πετυχαίνουμε το αντίθετο από το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η πιο συχνή επίπτωση είναι η πρόκληση πνευμονικού οιδήματος και ο θάνατος.

Ποτέ δεν προσπαθούμε να κυνηγήσουμε ένα πουλί που βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση. Αυτό θα του προκαλέσει στρες και επιπλέον αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος.

Πηγές:

• Κέντρο Προστασίας & Περίθαλψης Άγριας Ζωής ΚΕ.Π.Π.Α.Ζ. https://www.facebook.com/watch/?v=1259554072371364
• Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
• https://www.audubon.org/news/how-help-birds-beat-heat
• https://www.rspb.org.uk/whats-happening/news/how-to-help-birds-beat-the-heat
• https://www.birdsandblooms.com/birding/birding-basics/how-birds-keep-cool-hot-weather/

Bοηθητικό υλικό: