🇳🇱 Unterer Markt 10: De familie Sally Goldschmidt
Op deze plek, aan de Unterer Markt 10, herinneren tegenwoordig vijf Stolpersteine (struikelstenen) aan het lot van de Joodse familie Goldschmidt en aan de vervolging door het nationaalsocialistische regime. Sally Goldschmidt werd geboren op 26 juli 1874. Hij was meester-slager en had hier in Ibbenbüren een eigen slagerij. Als betrokken inwoner behoorde hij tot de...
p deze plek, aan de Unterer Markt 10, herinneren tegenwoordig vijf Stolpersteine (struikelstenen) aan het lot van de Joodse familie Goldschmidt en aan de vervolging door het nationaalsocialistische regime.
Sally Goldschmidt werd geboren op 26 juli 1874. Hij was meester-slager en had hier in Ibbenbüren een eigen slagerij. Als betrokken inwoner behoorde hij tot de oprichters van de Junggesellen-Schützenverein, een plaatselijke schuttersvereniging voor ongehuwde mannen. Hij was getrouwd met Rosalie Goldschmidt, geboren Moses. Samen kregen zij twee zonen: Josef en Walter.
Aanvankelijk woonde het gezin aan de Brunnenstraße 13. Ook Rosalies zus Johanna Rosenthal, geboren Moses, woonde daar bij hen. De drie deelden hun leven als familie in Ibbenbüren.
Na het overlijden van Sally Goldschmidt op 1 maart 1936 namen zijn zonen Josef en Walter de slagerij van hun vader over. Maar door de toenemende uitsluiting en rechteloosheid van Joodse mensen onder het nationaalsocialistische regime werd het steeds moeilijker om de zaak voort te zetten. Joodse slagers mochten onder andere geen vee meer verhandelen met de boeren. Uiteindelijk moest de slagerij in 1936 worden verkocht. De verkoopprijs werd door de nationaalsocialisten voorgeschreven.
Walter Goldschmidt had eerder de evangelische school bezocht, die destijds naast de Christuskirche stond. Daarna leerde hij het slagersvak. Door de toenemende vervolging verliet hij in 1936 Duitsland. Via Nederland en Italië vluchtte hij naar Zuid-Afrika.
Zijn broer Josef overleed in 1939 in Keulen. Ook hun moeder Rosalie moest haar vaderland verlaten. Op 20 november 1938 werd zij naar Keulen gedeporteerd. Van daaruit slaagde zij er in 1939 in om naar haar zoon Walter in Zuid-Afrika te vluchten.
Voor Rosalies zus Johanna Rosenthal was dit niet weggelegd. Zij werd eerst naar het kamp Müngersdorf in Keulen gedeporteerd. Daar moest zij in kamer 110 verblijven. Op 16 juni 1942 brachten de nationaalsocialisten haar met een transport naar het concentratiekamp Theresienstadt. Daar werd zij op 28 september 1942 vermoord. In de officiële documenten werd als doodsoorzaak verhullend een darmontsteking vermeld.
Ook Walter Goldschmidt bleef zijn geboortestad zijn hele leven trouw. In zijn jeugd had hij jarenlang gevoetbald bij de Ibbenbürener Spielvereinigung. In 1976 ging hij in op een uitnodiging van vroegere sportvrienden om Ibbenbüren opnieuw te bezoeken. In september 1981 keerde hij voor de tweede keer terug naar zijn geboortestad, op uitnodiging van zijn oude vriend Willi Bendiek. Walter, die de bijnaam Kiki had, overleed op 5 oktober 1983 in Worcester, Zuid-Afrika.
Het lot van de familie staat symbool voor de rechteloosheid, verdrijving en moord op Joodse mensen tijdens het nationaalsocialistische bewind. Sally Goldschmidt overleed al in 1936, nog voordat de systematische deportaties hun hoogtepunt bereikten. Zijn vrouw Rosalie en zijn zoon Walter konden naar Zuid-Afrika vluchten. Josef en Johanna werden slachtoffers van de nationaalsocialistische vervolging. Ook talrijke andere familieleden kwamen om in concentratiekampen.
Op 6 oktober 2016 werden aan de Unterer Markt 10 Stolpersteine geplaatst ter nagedachtenis aan Sally, Rosalie, Josef en Walter Goldschmidt en Johanna Rosenthal. Deze gedenkstenen geven de mensen die werden vervolgd, verdreven en vermoord hun namen en hun geschiedenis terug.
Wanneer u hier voor het huis staat, bedenk dan dat achter deze namen mensen schuilgingen die in Ibbenbüren woonden, werkten, gezinnen stichtten, vriendschappen onderhielden en deel uitmaakten van het maatschappelijke leven. Hun geschiedenis is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van deze stad.
Did you enjoy this article?
Recommend it — Standard Reader surfaces well-loved writing to more readers across the network.