Bescherm jezelf: geef niet iedereen je belangrijkste e-mailadres

In de serie Bescherm jezelf neemt Freedom Matters je mee langs praktische manieren om jezelf te beschermen in de digitale samenleving. Geen ingewikkelde technische verhalen, maar kleine dingen die je zelf kunt doen om je privacy en digitale vrijheid beter te bewaken.

Vandaag hebben we het over iets wat bijna iedereen dagelijks gebruikt: e-mail.

Waarschijnlijk heb je één e-mailadres dat je al jaren gebruikt. Dat adres kennen je familie, vrienden, werkgever, verzekeraar, webwinkels, nieuwsbrieven en waarschijnlijk ook een paar websites waarvan je je inmiddels afvraagt waarom je er ooit een account hebt aangemaakt.

Misschien is het tijd om daar een beetje orde in te scheppen.

Eén adres voor alles is wel erg efficiënt

Een enkel e-mailadres is natuurlijk lekker makkelijk. Totdat je inbox langzaam verandert in een digitale rommelzolder.

Een aanbieding voor schoenen naast een wachtwoordreset. Een nieuwsbrief tussen twee berichten van je verzekeraar. En ergens daaronder dat ene belangrijke bericht waar je eigenlijk op zat te wachten.

Maar er is nog een reden om niet overal hetzelfde adres te gebruiken: privacy.

Je e-mailadres is namelijk een handig herkenningspunt. Websites en datamakelaars kunnen het gebruiken om gegevens uit verschillende bronnen aan hetzelfde profiel te koppelen. Zo kunnen bijvoorbeeld je aankopen, nieuwsbrieven en accounts bij verschillende diensten bij elkaar worden gezet.

Daarom kun je ervoor kiezen om je e-mail een beetje op te delen.

Drie adressen is genoeg

Je hoeft echt niet voor iedere website een nieuw e-mailadres te maken. Met drie adressen houd je belangrijke communicatie gescheiden, beperk je de verspreiding van je belangrijkste adres en voorkom je dat je inbox één grote digitale verzamelbak wordt.

1. Je belangrijke en privé-adres

Gebruik bijvoorbeeld Proton Mail of Tuta voor belangrijke en privacygevoelige communicatie.

Denk aan je zorgverzekeraar, overheid, bank, werkgever of andere organisaties waarmee je gevoelige informatie uitwisselt.

Waarom niet gewoon Gmail of Outlook?

Omdat e-mailproviders berichten automatisch verwerken voor bijvoorbeeld spam- en malwarefiltering en andere functies. Microsoft beschrijft bijvoorbeeld dat Outlook inkomende berichten automatisch beoordeelt op spam en dat malware wordt uitgeschakeld. Google heeft eveneens beschreven dat geautomatiseerde systemen de inhoud van Gmail kunnen verwerken voor functies en beveiliging. Dat betekent niet dat er mensen in je mailbox zitten te snuffelen; het betekent wel dat je berichten binnen de systemen van de provider worden verwerkt.

Bij privacygevoelige communicatie wil je dat misschien liever niet. Diensten als Google en Microsoft bieden allerlei handige functies rond e-mail, maar daar staat tegenover dat je mailbox zich binnen hun ecosysteem bevindt.

Bij een privacygerichte maildienst zoals Proton Mail of Tuta is privacy juist een belangrijk onderdeel van het ontwerp. Proton Mail gebruikt bijvoorbeeld zero-access-versleuteling voor opgeslagen berichten. Berichten tussen Proton Mail-gebruikers zijn bovendien automatisch end-to-end versleuteld. Voor berichten naar andere providers is aanvullende wachtwoordbeveiligde versleuteling mogelijk.

Als iets echt privé is, waarom zou je het dan standaard neerleggen bij een technologieplatform dat je e-mail op inhoud verwerkt? Zeg maar gerust: meeleest in je e-mail.

Dat betekent niet dat Proton of Tuta magisch alles voor je oplost. Een e-mail die je naar een gewone Gmail- of Outlook-gebruiker stuurt, is bijvoorbeeld niet automatisch end-to-end versleuteld tot aan de ontvanger.

Je digitale voordeur is tenslotte niet de plek waar je iedereen een sleutel van wilt geven.

2. Je gewone adres

Een dienst als Outlook kun je gebruiken voor de dagelijkse zaken.

Webwinkels, abonnementen, afspraken, verenigingen en andere diensten die je regelmatig gebruikt.

Hier mag best wat meer binnenkomen. Het hoeft alleen niet de mailbox te worden waar je belangrijkste berichten tussen 47 aanbiedingen en zes nieuwsbrieven verdwijnen.

3. Je wegwerp- of registratieadres

En dan hebben we nog het adres voor de dingen waarvan je denkt:

Vooruit dan maar. Maar ik vertrouw jullie nog niet helemaal.

Gebruik dit adres bijvoorbeeld voor nieuwsbrieven, acties, downloads, prijsvragen en websites waar je een account moet aanmaken terwijl je eigenlijk alleen maar even iets wilt bekijken.

Dit is je digitale vuilnisbak. Niet erg elegant, wel ontzettend handig.

Als dat adres uiteindelijk wordt overspoeld met spam of ergens in een datalek opduikt, is dat vervelend, maar je belangrijkste mailbox blijft erbuiten.

Het is geen onzichtbaarheidsmantel

Natuurlijk maakt een extra e-mailadres je niet ineens anoniem op internet.

Websites kunnen je op allerlei andere manieren herkennen. Denk aan cookies, IP-adressen, advertentienetwerken en andere technieken.

Maar privacy gaat niet alleen over volledig onzichtbaar zijn. Het gaat ook over zo min mogelijk gegevens onnodig delen.

Waarom zou een website die je één keer gebruikt voor een download meteen hetzelfde e-mailadres moeten krijgen dat je ook gebruikt voor je verzekeraar?

Dat hoeft dus niet.

Begin gewoon bij de volgende registratie

Je hoeft niet vandaag je hele digitale leven opnieuw in te richten.

Begin gewoon bij de volgende website die om je e-mailadres vraagt.

Vraag jezelf even af:

“Moet deze website mijn belangrijkste e-mailadres eigenlijk hebben?”

Als het antwoord nee is, heb je drie opties:

Je belangrijke adres.
Je gewone adres.
Of… je digitale vuilnisbak.

Een kleine verandering, maar wel eentje die je meer controle geeft over waar je e-mailadres terechtkomt.

En soms begint digitale privacy gewoon met het besluit om niet overal dezelfde sleutel te gebruiken.